Programma

Zorgprogramma LVB

Alliade geeft de zorg inhoudelijk vorm door middel van zorgprogramma’s per doelgroep. Een van deze doelgroepen bestaat uit mensen met een lichte verstandelijke beperking. Voor hen is er het zorgprogramma LVB.

Goed en zinvol leven
Het zorgprogramma LVB beschrijft de organisatie van zorg voor mensen met een lichte verstandelijke beperking. Het doel is cliënten zo te ondersteunen dat ze een zo goed en zinvol mogelijk leven kunnen leiden, waarbij ze zoveel mogelijk zelf de regie voeren en in de maatschappij meedoen op een manier die past bij hen past en die ze prettig vinden. Hierbij werken we zoveel mogelijk met goed onderbouwde interventies.

Het programma bestaat uit een basisprogramma en optionele pluspakketten voor individuele bijkomende problemen.

Basisprogramma
Het basisprogramma heeft zeven vaste onderdelen:
1. Elke locatie ingericht naar doelgroep
2. (Para)medische en gedragskundige basiszorg (op basis van de indicatie)
3. Passende begeleidingsmethodiek: Active Support of HouVast
4. Passende huisvesting
5. Personeelssamenstelling en scholing
6. Bedrijfsvoering
7. Faciliterende (systeem)infrastructuur

Pluspakketten
Per cliënt kunnen pluspakketten worden ingezet, gericht op bijkomende problemen die er spelen, bijvoorbeeld autisme, een psychische stoornis of trauma, een lichamelijke aandoening of middelengebruik.

Werkdocument
Het zorgprogramma LVB vind je als pdf onder deze beschrijving, bij Documenten. Het is nadrukkelijk een werkdocument dat doorlopend in ontwikkeling is en wordt verrijkt en geactualiseerd op basis van nieuwe ontwikkelingen in de sector, de organisatie, het onderwijs, onderzoek en wet- en regelgeving.

Visualisatie
Bij Documenten vind je ook een visualisatie die laat zien hoe het zorgprogramma zich verhoudt tot de missie, visie en strategie van de organisatie en de behandelingen, begeleidingsmethodieken, werkwijzen en instrumenten die worden ingezet.

Samenvatting

Doelgroep

Dit zorgprogramma zet je in bij mensen met LVB (een IQ-score tussen 50 en 85 met daarnaast significante beperkingen in het adaptief functioneren). Hierbij horen ook mensen met zwakbegaafdheid die zulke beperkingen in het adaptief functioneren hebben dat ze in aanmerking komen voor LVB-zorg.

Levensfase
Het zorgprogramma richt zich op kinderen, jongeren en volwassenen. Voor ouder wordende mensen met LVB zijn er twee andere zorgprogramma's: voor de ouder wordende cliënt zonder en met dementie.

Sector
Gehandicaptenzorg, jeugdzorg, gezinszorg en maatschappelijke ondersteuning

Omgeving
Intramuraal en ambulant: wonen, werk en dagbesteding
Belangrijke informatie over de uitvoering
Wie kan de interventie uitvoeren?
Het zorgprogramma wordt uitgevoerd door iedereen die betrokken is bij de zorg voor mensen met LVB. Denk aan managers, begeleiders, zorgcoördinatoren, gedragskundigen, huishoudelijk medewerkers, verwanten en vrijwilligers. Het is belangrijk dat zij handelen volgens de visie en uitgangspunten van persoonsgerichte zorg en de begeleidingsmethodiek Active Support of HouVast.

Kosten voor de cliënt
Het zorgprogramma is onderdeel van de dagelijkse zorg. Voor de cliënt zijn er geen (extra) kosten.

Welke kennis, instructie en opleiding is nodig?
Voor het werken met mensen met LVB gelden de volgende competenties:
- Cliënten een veilige basis kunnen geven, onder andere door zelf mentaal weerbaar te zijn.
- Zien wat cliënten nodig hebben en het herkennen als ze extra kwetsbaar of afhankelijk zijn.
- Problemen en onveilige situaties opmerken en bespreken.
- Cliënten ondersteunen om zelf keuzes te maken, mee te doen in de samenleving, hun eigen mogelijkheden te gebruiken en hun sociale netwerk te versterken.
- De juiste balans vinden tussen dichtbij zijn en afstand bewaren, passend bij wat de cliënt nodig heeft.
- Oog hebben voor de relaties van de cliënt en de invloed van familie, vrienden en andere contacten.
- Letten op de kwaliteit van leven in het dagelijks leven.
- Actief contact maken met de cliënt en hem of haar stimuleren om zich te ontwikkelen.
- Cliënten aanmoedigen om nieuwe dingen te leren en te ontdekken, door te kijken wat ze al zelf kunnen en waarbij ondersteuning nodig is.
- Cliënten helpen groeien, bijvoorbeeld in het omgaan met emoties, sociale vaardigheden en sociaal gedrag. Positieve feedback speelt daarbij een belangrijke rol.
- Goed kunnen luisteren, communiceren, samenwerken en omgaan met conflicten en spanningen.
- Ethische vragen herkennen en hier zorgvuldig mee omgaan.
- Samenwerken met collega's en andere zorg- en hulpverleners rond de cliënt.
- Geduldig zijn en ondersteuning blijven bieden, ook als veranderingen langzaam gaan.
Daarnaast is het belangrijk dat elke functiegroep de scholingen volgt die in het persoonlijke kwaliteitspaspoort staan. Dit zijn:
- Basisscholingen (zoals BHV en AVG)
- Scholingen die specifiek zijn gericht op de doelgroep LVB (zoals over begeleidingsmethodiek Active Support of HouVast, weerbaarheid, motiverende gespreksvoering, gehechtheidsproblematiek en seksualiteit)
- Scholingen die zich richten op specifieke zorgvragen op een locatie (bijvoorbeeld over autisme, psychische stoornissen en trauma, middelengebruik en mediawijsheid)
Welke technische, digitale of fysieke hulpmiddelen zijn nodig?
- Aanmeld- en plaatsingsproces
- Digitaal cliëntdossier
- Screeningsinstrumenten
- BergOp (programma voor vragenlijsten voor screening, diagnostiek en monitoring)
- Zorgprogramma en implementatieplan
- Instrumenten, tools en materialen die bij de begeleidingsmethodiek horen
Welke samenwerking is nodig?
- Er is samenwerking nodig tussen de locatiemanager, begeleiders, zorgcoördinatoren, betrokken gedragskundige, huishoudelijk medewerkers en het netwerk van de cliënt.
- Ook is samenwerking nodig tussen de locatie en de afdeling zorgprogrammering (vooral met de projectleider).
Houdbaarheid
Kosten

Hoeveel uur kost het om de interventie uit te voeren?
De uitvoering van het zorgprogramma is een doorlopend proces.

Kosten voor de organisatie
Het implementeren van het zorgprogramma brengt eerst extra kosten met zich mee voor de scholing en coaching van medewerkers. Daarna wordt het onderdeel van de reguliere zorg.

Baten
- Medewerkers
  
  Locatie ingericht naar doelgroep
  
  Meer specialisatie en minder handelingsverlegenheid
  
  Werken met een passende begeleidingsmethodiek
  
  Gezamenlijke visie en uitgangspunten
  
  Systematische werkwijze
  
  Passende instrumenten, tools en praktische handvatten
- Cliënten: passende ondersteuning om te zorgen voor meer eigen regie, meedoen in de maatschappij en een betere kwaliteit van leven
- Organisatie: efficiënter werken door een onderbouwde en uniformere aanpak op alle LVB-locaties
Bronnen waarop de interventie is gebaseerd

In het document Zorgprogramma LVB staat een overzicht van de gebruikte bronnen. De keuze voor de begeleidingsmethodieken Active Support en HouVast is gebaseerd op De Grote Methodiekengids, waarin methodieken worden vergeleken op basis van hun wetenschappelijke onderbouwing en praktische toepasbaarheid. Hiermee is dit onderdeel goed onderbouwd.
Bewijs dat de interventie werkt

Het zorgprogramma LVB beschrijft alle aspecten van de reguliere zorg, variërend van de indicaties tot de begeleidingsmethodieken Active Support en HouVast-w. Waar mogelijk zijn de onderdelen van het zorgprogramma gekozen op basis van wetenschappelijke onderbouwing en informatie over de praktische toepasbaarheid. De keuze voor de begeleidingsmethodieken is gebaseerd op De Grote Methodiekengids, waarmee dit onderdeel goed onderbouwd is.
Duurzaamheid

Het zorgprogramma LVB is gebaseerd op bestaande kennis en onderzoeken, waardoor zorgprofessionals afzonderlijk niet opnieuw onderzoek hoeven te doen en minder informatie hoeven te zoeken. Het benutten van bestaande kennis draagt bij aan een duurzame werkwijze.

Over de fysieke duurzaamheid van het zorgprogramma is niets bekend.
Licentie

Dit werk is verschenen onder de Creative Commons-licentie Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0).